Marlies Crooijmans | Fabrique Ceramique

Advies en begeleiding bij keramische projecten, van idee naar prototype, experimenteren, alleen een mal maken of productie in kleine series. Het kan allemaal bij Fabrique Ceramique in Eindhoven, een unieke werkplaats waar niet alleen bedrijven, ontwerpers en kunstenaars terecht kunnen, maar ook studenten.

‘Als je keramiek zegt, denken veel mensen toch het eerst aan een vaas. Maar er kan zoveel meer met dit materiaal,’ zegt Marlies Crooijmans. ‘De laatste jaren groeit het dan ook flink in populariteit. Je merkt het op de Design Academy Eindhoven en SintLucas in Boxtel, maar ook op de Technische Universiteiten in Eindhoven en Delft.’

"Als je keramiek zegt, denken veel mensen toch het eerst aan een vaas. Maar er kan zoveel meer met dit materiaal."

Marlies Crooijmans

Europees Keramisch Werk Centrum

Na haar afstuderen aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) begint Marlies eerst als zelfstandig ontwerper, maar al snel vindt ze een baan als begeleider bij het Europees Keramisch Werk Centrum (EKWC) in Den Bosch. Bij deze internationaal hoog aangeschreven werkplaats, die inmiddels onder de naam Sundaymorning@ekwc is gehuisvest in een voormalige leerfabriek in Oisterwijk, maken elk jaar tientallen designers en kunstenaars uit diverse landen zich de keramiektechnieken eigen. Onder hen tal van bekende Nederlandse ontwerpers zoals Gijs Bakker, Hella Jongerius en Marcel Wanders, die zeker ook weer een boost hebben gegeven aan de belangstelling voor keramiek.

Eigen werkplaats

In de elf jaar dat Marlies bij het EKWC werkt, leert ze de kneepjes van het vak. Van het maken van modellen en mallen tot het bakken en glazuren. Als ze vanwege bezuinigingen haar baan verliest, besluit ze een eigen werkplaats op te zetten, als zelfstandige en zonder subsidie. ‘Een kleinschalig maar professioneel alternatief voor het veel grotere en hoogdrempeliger (lees: duurder) Sundaymorning@ekwc. Ik was intussen weer terug naar Eindhoven verhuisd, en zag de enorm positieve ontwikkelingen op het gebied van design. Voor mij was duidelijk dat ik de werkplaats hier moest vestigen.’ Na enig zoeken vindt ze uiteindelijk een geschikte plek op het zogenaamde NRE-terrein, waar vroeger een gasfabriek stond en later de gemeentelijke nutsbedrijven (gas, water en elektriciteit) hun onderkomen hadden.

Verhuur van werkplaatsruimte

Sinds 2015 is Fabrique Ceramique in vol bedrijf. Met een werkplaats, gereedschap, gipsdraaitafel, een grote en een kleine oven en een glazuurspuitcabine. Marlies: ‘Ik ging van start als ‘open’ werkplaats, maar studenten hebben een beperkt budget. Dus richt ik me ook nadrukkelijk op de markt van opdrachten voor bedrijven en zelfstandigen zoals ontwerpers en kunstenaars.’ Ze maakt mallen, verzorgt en begeleidt (re)producties, geeft advies en organiseert workshops en cursussen. Studenten van de afdeling keramiek van SintLucas lopen bij haar stage, en ze verhuurt op de bovenverdieping werkplaatsruimte, op dit moment aan een vijftal jonge ontwerpers en studenten uit de Verenigde Staten, Duitsland, Zuid-Korea en Rusland. Marlies: ‘Het is prettig om wat leven in de brouwerij te hebben. En ik kan hen af en toe adviseren of een handje helpen, maar ik leer zelf ook weer van hen.’

Nagels, haren en bloed

Met plezier ziet ze de groeiende interesse van jongeren voor keramiek. ‘Vooral omdat ze het experiment aangaan. Met vormen, met processen en materialen en met duurzaamheid.’ In de werkplaats op de Design Academy levert dat soms beperkingen op, omdat het daar ontbreekt aan een goede afzuiging, die Fabrique Ceramique wél heeft. Met een glimlach vertelt ze hoe een tijdje geleden enkele studenten proeven deden om te zien of ze bepaalde kleurstoffen konden halen uit menselijke lichaamsresten – haren, nagels, bloed, urine en uitwerpselen. ‘De proefpersonen kregen zelfs een dieet met rode bieten en rode bessen. De uitkomsten vielen echter tegen. Organische materialen verbranden nagenoeg helemaal. Er bleven alleen geringe hoeveelheden ijzer en mineralen over.’

Eigen ontwerpen

Zelf maakt ze nog af en toe eigen ontwerpen, die ze met name via de webshop verkoopt. Enkele lampen, een amuse-servies, bolvaasjes en een gedenkobject om een deel van de as van een overledene te bewaren. ‘Ik zou er wel weer vaker mee aan de slag willen gaan, maar ik heb mijn handen vol aan het opzetten van het bedrijf en het ontwikkelen van alle onderdelen – van de opdrachten tot de cursussen. In feite ben ik nog een start up.’

Fabrique Ceramique is een keramiek werkplaats in hartje Eindhoven. Voor workshops, mallen maken, uitvoeren van keramisch werk, stoken, enzovoorts.