Graffiti artiest Emil van der Wijst | EMOVES Special

Een van de grote events tijdens EMOVES, het grootste Urban Culture Festival van Europa, is Step in the Arena: een internationaal graffiti festival dat elk jaar plaatsvindt in de Berenkuil in Eindhoven. Mede-oprichter Emil van der Wijst herinnert zich nog de eerste piece die hij als tiener zag. “Dat het anoniem was, had iets romantisch."

Waar de meeste urban sporters en artiesten uitpuilende insta-tijdlijnen hebben met tricks en moves, wordt er over Emil van der Wijst vooral veel gepost door anderen. Ter voorbereiding bellen we met artistiek leider van EMOVES Dave van den Berg, die in vijf zinnen uitlegt wie we straks gaan ontmoeten: “Emil is een van de founders van graffiti in Eindhoven. Samen met de Sol Crew beweging uit de jaren ’90 introduceerde hij een totaal nieuwe manier van graffiti maken. De Sol Crew leden waren de eersten die niet met spuitbussen, maar met latexverf werkten.” Het zorgde voor een typische stijl, die ver over de landsgrenzen bekend zou worden.

Emil is net terug van een klus in een tunnel bij Schijndel. Nog altijd is hij dagelijks bezig met graffiti. Deels in opdracht, via zijn bedrijf Decofiti, en deels met eigen werk. En hij is nauw betrokken bij Step in the Arena, het tweedaagse festival dat 30 juni begint.

Romantisch en vergankelijk

Emil begon in de jaren ’80 met graffiti. Als grote trigger noemt hij de documentaire Style Wars, de film over de hiphop cultuur van New York. “Achteraf heeft dat alles in gang gezet. Style Wars ging over graffiti, breakdance en rap. Met de uitzending van die film op de Nederlandse televisie is er echt een cultuur overgewaaid. Voor heel veel jongeren was dat het beginpunt.”Ook in Eindhoven begon graffiti in die tijd op te komen. “In de tunnel tussen de Bijenkorf en het Beursgebouw zag ik graffiti voor het eerst in het echt.” Hij lacht: “Achteraf gezien was het vrij eenvoudig, maar ik vond het fascinerend. Ook dat je geen idee had wie daarachter zat. Je kon overdag in de schoolbanken zitten en ’s nachts als een soort superman graffitikunst maken. Dat anonieme had iets romantisch.” Romantisch. Het woord valt een paar keer tijdens het gesprek. En vergankelijk. Ook dat maakt graffitikunst in zijn ogen uniek. Hij kijkt met gemengde gevoelens naar een jongere generatie die veel meer online deelt. “Er gaat wat verloren als je graffiti alleen op een scherm ziet. Om een piece echt te waarderen, moet je het denk ik in zijn context zien. Als onderdeel van de straat en de stad waarin het is gemaakt.”

De eigen stijl van Eindhoven

Instagram en Youtube zijn ook belangrijke ‘leermeesters’ geworden. Met tutorials over techniek en materialen. Eind jaren ’80 was het vooral: heel veel zelf uitvogelen en leren van de groep waar je bij zat. “Dan gaf iemand je wat tips om beter te worden. Niet gelijk alle geheimen van de smit, natuurlijk. Maar beetje bij beetje werd je begeleid en hielp jij weer anderen. Dat zorgde er voor dat elke stad zo’n sterke eigen stijl ontwikkelde.” In Eindhoven ontstond die eigen stijl door het gebruik van latex. Goedkoper dan spuitbussen en met een harder effect. Waar graffiti tot dan toe vooral bekend was van de vele kleuren en drukke patronen, ontstond in Eindhoven een stijl die logo-achtig was. “De ongeschreven regel was één kleur voor de uitlijning en één kleur voor de invulling.” Ook handig aan latex: niemand rook het als je midden in de nacht bezig was.

Foto's door Bram Berkien.